İnsan kendi eliyle yarattı tanrılarını
Daha Allah ile cihan yok iken
Kendi bedenini, sesini, giysilerini
Biz anı var edip ilan eyledik
Verdi onlara.
Hakka
hiç bir layık mekan yok iken
Beygirin, aslanın, koca öküzün
Hanemize aldık mihman eyledik
Eli resme, heykele yatkın olsa
At, tanrısını at biçiminde yapar,
Kendisinin henüz ismi yok idi
Aslan, kendi biçiminde. İsmi
şöyle dursun cismi yok idi
Öküzün tanrısı, öküz biçiminde olur.
Hiç bir kıyafeti resmi yok idi
Şekil
verip tıpkı insan eyledik.
Habeşler diyorki bizim tanrıların
Burunları basıktır, derileri kara.
Edip
Harabi Baba
Trakya’lılar diyorki, bizim tanrıların
Saçı kırmızı gözleri ela.
Zanofones M.Ö. 563-473
![]()
O’nu kendinizde bulamazsanız
Biz alemin Tanrısı olarak ancak insanı bulduk,
Başka nerede arayabilirsiniz. Fakat
bu çeşit insanı da nadir bulduk.
Zen Şiiri
14.y.y. İran’lı Fazıl-ı Yezdan
![]()
Çılgınlar tanrısal vahiy ararlar
Sen ki bin bir türe adalet dağıtırsın,
Göğün-Yer’in işaretlerinde adil
değilsin.
Ben bilgelik ararım
Yetmiş
iki millete rahmet yağdırırsın,
Zaman ve dünyanın işaretlerinde.
rahman değilsin.
Kimi leri ahmakça kaygılara kutsal der.
En eskilerden eskisin
Ben ahmakça kaygıları
kadim değilsin.
bırakmaya kutsal derim.
Göğü geren, yeri seren,
Kimileri mucizeleri kutsal sayar
varlıklara biçim veren ki sensin
Ben mucize olmıyanı kutsal sayarım.
Halik değilsin.
Yin
Fu Jin “Sırlar Kitabı”
![]()
Tanrı sana gösterir kendini
Bilge yüce varlığın seyrine dalar,
Hayatın sayısız biçimlerinde.
Gafil ise onda dostluk düşmanlık arar.
O’nu her şeyin içinde görmeyen
Ey can sana akıl niçin vermiş veren,
Bu dünyada boşuna arayacaktır.
Kendini bil, yolunu bul yitip gitmeden.
Sadece yaşayan her şeyi seven kişi
Gerçekten Tanrıya hizmet eder.
Dün izledim de seni coştum birden bire,
Çıktım
senin yerin dedikleri yere.
19.y.y. Hint’li
bilge Ramakrişna. Bir ses yükseldi
ta yukarılardan,
yıldızlardan.
Gafil
dedi, bizde sandığın Tanrı sende.
Ömer Hayyam
![]()
Çarşıda, manastırda yalnız Tanrı’yı
gördüm.
Bu tılsımı bağlayan
Düzde, dağda yalnız Tanrı’yı gördüm.
Türlü dilde söyleyen
Ne tin, ne gövde, ne ilinek, ne töz.
Yere
göğe sığmayan
Ne nitelik, ne neden, yalnız Tanrı’yı gördüm.
Sığmış bu can içinde
Gözlerimi açtım, beni kuşatan yüzünün
ışığıyla,
Çok aradım özledim
Bir mum gibi eridim ateşinde.
Yeri
göğü aradım
Parlayan yalımlarda yalnız Tanrı’yı gördüm.
Çok aradım bulamadım
Açıkça kendimi gördüm kendi gözümle.
Buldum
insan içinde
Tanrı’nın gözüyle bakınca yalnız
Tanrı’yı gördüm.
Yunus
İran’lı Kuhi Şirazi
![]()
Zatı Hakkı anla, zatındır senin.
Kimsiniz? Nereden geliyorsunuz? Sana benzer Sen seni bilmek,
necatındır senin hiç bir şey görmedim daha önce.
Gayri bakma, sende iste,sende bul.
“Yaratıcı” insanoğluna baktı
ve... bu yeni
Hem sıfatı, hem sıfatındır
senin garip varlığın kendine
bu denli benzeyişine şaşırdı.
Ozan
Niyazi.
Eskimoların yaradılışa ilişkin bir efsanesi
![]()