Ferideddin-i ATTAR 12.yüzyılın son yarısı ile 13.yüzyılın ilk yarısında yaşamış İran’lı eczacı, doktor ve şair. MANTIK al-TAYR , yapıtlarından en önemlisi 4941 beyit.

                        Yapıttaki SİMURG öyküsünün içeriği özetle şöyle.

                        “ Kuşlar bir araya toplanıp, bu zamanda hiçbir ülke padişahsız değil. Bundan böyle bizim de padişahsız kalmamamız lazım. Padişahsız ülkede nizam, intizam olmaz. Kendimize bir padişah seçelim diyorlar. Bu sırada HÜTHÜT kuşu geliyor ve kendisinin SÜLEYMAN peygamberin mahremi ve onun postacısı olduğunu söylüyor. “ Sizin zaten bir padişahınız var ama haberiniz yok. O bize bizden yakın da biz ondan uzağız. Daima padişah o dur. Adı SİMURG’dur. Binlerce nur ve karanlık perdeler ardındadır. Gelin de onu arayıp bulalım .“ diyor. Kuşların her biri bir özür (bahane) getiriyorsa da Hüthüt, hepsine de birer birer kandırıcı, inandırıcı doğru cevaplar veriyor. Bunun üzerine hepsi birden Hüthüt’ü kendilerine kılavuz yapıp yola düşüyorlar. Yolda hepsi yorgun bitkin bir hale geliyor ve yine birer birer karşı koymaya kalkışıyorlar. Hüthüt bıkmadan yorulmadan her karşı koymaya cevap veriyor. Ve önlerine İSTEK, AŞK, BİLİM ( marifet ), NAZLANMA (istina), BİRLEŞTİRME ( tevhid ), HAYRET VE YOKSULLUKTA YOK OLMA (( fakr-u fena ) adları verilen yedi vadi daha bulunduğunu, bunları aştılar mı artık SİMURG’a ulaşacaklarını söyler. Gene gayrete gelip yola düşerler. Fakat kuşların kimisi yoldaki engellerde kalıyor, kimisi yem isteğiyle bir yerlere dalıyor, kimisi aç ve susuz can veriyor. Sonuçta yüzlerce kuştan ancak “ OTUZ KUŞ “ bu vadileri aşabiliyor.

                        Bunlar SİMURG’u soruyorlar. Tam bu sırada postacı Hüthüt gelip SİMURG’u istediklerini anlayınca, önlerine birer kağıt parçası koyup okumalarını söylüyor. Okudukça bütün yaptıklarının bu kağıtlarda yazılı olduklarını görüp şaşırıyorlar. Bu sırada SİMURG görünüyor. Fakat görünenin kendileri olduğunu ve kendilerinin SİMURG dan, yani Mana bakımından “ OTUZ KUŞ “ dan ibaret bulunduklarını görüp büsbütün hayrata dalıyorlar.

                        SİMURG dan ses geliyor “ Siz buraya OTUZ KUŞ geldiniz, OTUZ KUŞ göründünüz. Daha fazla, yahut daha eksik gelseydiniz o kadar görünürdünüz. Burası AYNA’dır. Sözün kısası bu makamda hepsi SİMURG’da gelip geçici oluyor. Artık ne yol kalıyor ne yolcu ne de kılavuz .“

                        “ Tasavvuf, Allah ve dünya’nın niteliği konusunda, kuramsal tartışmaların engin çöllerine de uzanabilir; sabahın gün ışığıyla yıkanan, ya da serin akşamın morumsu sisine sarılı yüce dorukların güzelliğinin tadına da varabilir. Ancak gerçek olan,tasavvuf kuşu SİMURG’un yaşadığı o en uzak dağa pek az kişinin vardığı. Öyle ki, oraya varıldı mı, insan bir de bakıyor, ULAŞTIĞI YER KENDİ İÇİYMİŞ MEĞER.

                                                                                              Prof. Annamarie Schimmel